Pierwsza dekada XXI wieku w Polsce to okres dynamicznych przemian technologicznych. Stopniowe lecz nierównomierne przechodzenie ze świata analogowego do cyfrowego oraz rosnący dostęp do internetu pokazywały kierunek zmian, zwłaszcza w kontekście sposobu pozyskiwania i dzielenia się informacją. Niemniej dostępność internetu w większości sprowadzała się do połączeń stacjonarnych, a mobilny internet pozostawał ograniczony zarówno pod względem prędkości, jak i dostępności.

Zintegrowany System Informacji Turystycznej Województwa Pomorskiego – Wejherowo PKP

Większość z nas używała telefonów komórkowych przede wszystkim do rozmów oraz wysyłania wiadomości SMS, a pierwsze smartfony dopiero zaczęły się pojawiać na rynku. Informacje potrzebne do zaplanowania podróży oczywiście były dostępne online, natomiast  dostęp do nich poza domem lub biurem był wciąż ograniczony, a korzystanie z internetu mobilnego, poza wysokimi kosztami, wiązało się z ograniczeniami wynikającymi z funkcjonalności urządzeń.

Mając świadomość powyższych ograniczeń, montaż kiosków multimedialnych stanowił istotny krok w kierunku nowej, cyfrowej informacji „tu i teraz”, dostępnej dla każdego – praktycznie w każdym miejscu województwa – niezależnie od posiadanego urządzenia czy dostępu do internetu.

Zintegrowany System Informacji Turystycznej Województwa Pomorskiego – Lotnisko T2

Decyzje o uruchomieniu portalu pomorskie.travel oraz wdrożeniu sieci 245 infomatów w województwie pomorskim wynikały przede wszystkim z obserwacji dwóch równoległych zjawisk: z jednej strony systematycznie zwiększającej się liczby odwiedzających region, z drugiej – braku spójnego, regionalnego systemu informacji turystycznej, który stanowiłby odpowiedź na zmieniające się oczekiwania odbiorców. Departament Turystyki Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego, jako inicjator projektu, od początku zakładał, że powodzenie przedsięwzięcia będzie możliwe jedynie w partnerskiej formule przy udziale jak największej liczby samorządów oraz lokalnych organizacji turystycznych. W takim modelu zaangażowanie lokalnych specjalistów gwarantowało dostęp do rzetelnej i potwierdzonej informacji z całego regionu.

Zintegrowany System Informacji Turystycznej Województwa Pomorskiego – Czersk

Pierwsze urządzenia z dotykowymi ekranami zostały zamontowane latem 2012 roku.  Użytkownicy mogli skorzystać z bazującej na mapie regionu aplikacji, która była kioskową wersją portalu pomorskie.travel.  Struktura aplikacji oraz jej wygląd w dużej mierze nawiązywały do strony internetowej co w zamyśle miało z jednej strony możliwie wiernie odwzorować informacje dostępne w serwisie internetowym, a z drugiej ułatwić nawigowanie użytkownikom korzystającym wcześniej z portalu. Celem Zintegrowanego Systemu Informacji Turystycznej było zaspokojenie systematycznie rosnącej potrzeby informacyjnej przyjezdnych oraz mieszkańców regionu. Łącząc funkcję praktyczną z inspiracyjną, sieć dużych czytelnych ekranów dotykowych stanowiła realną pomoc przy planowaniu czasu wolnego oraz ułatwiała orientację w nieznanym otoczeniu.

Zintegrowany System Informacji Turystycznej Województwa Pomorskiego – ODKRYWANIE

Uruchomiony system szybko zyskał odbiorców ciesząc się rosnącym zainteresowaniem. Pierwszy letni sezon funkcjonowania przypadł na wyraźnie zwiększony ruch turystyczny związany z odbywającymi się w Polsce Mistrzostwami Europy w piłce nożnej – EURO 2012, a kioski multimedialne stały się rozpoznawalnym elementem przestrzeni publicznej województwa pomorskiego. Uzbrojenie regionu w 75 zewnętrznych oraz 170 wewnętrznych punktów informacyjnych było na tyle dużym i wyjątkowym przedsięwzięciem, że zostało dostrzeżone nie tylko na poziomie krajowym, ale również międzynarodowym.

Zintegrowany System Informacji Turystycznej w 2013 roku znalazł się w gronie trzech najlepszych projektów na świecie nominowanych do nagrody Ulyssesa, przyznawanej przez Światową Organizację Turystyki (UNWTO) za innowacje w polityce publicznej i zarządzaniu. Przyznanie projektowi II nagrody było potwierdzeniem zasadności przyjętych założeń wskazując projekt jako nowatorskie narzędzie wspierające rozwój informacji turystycznej.

Zintegrowany System Informacji Turystycznej Województwa Pomorskiego – Nagroda UNWTO Awards Ulyssesa, za innowacje w polityce publicznej i zarządzaniu.

Po pierwszych latach wzrostów, system wszedł w fazę stabilizacji, a infomaty na stałe wpisały się w pomorski krajobraz. Urządzenia zlokalizowane w miejscach o zwiększonym ruchu turystycznym, zwłaszcza w pasie nadmorskim, cieszyły się dużym zainteresowaniem użytkowników. Jednocześnie postępujące zmiany technologiczne oraz rosnąca dostępność urządzeń mobilnych z dostępem do internetu, nie pozostały bez znaczenia dla użytkowników i ich oczekiwań wobec dostępu do treści. W efekcie wspomnianych zmian oraz dodatkowo napływających opinii użytkowników, rola infomatów stopniowo zaczęła ulegać redefinicji. Zdecydowano się na uproszczenie interfejsu oraz ograniczenie możliwych interakcji, aby korzystanie z urządzenia stało się bardziej intuicyjne a uzyskanie potrzebnej informacji jeszcze szybsze. Jednocześnie zaimplementowanie dodatkowych aplikacji z regionalnym rozkładem jazdy pociągów oraz aktualną prognozą pogody, zwiększyło praktyczny wymiar systemu i wpisywało się w obserwowane zachowanie użytkowników dla których czytelność, szybkość i aktualność prezentowanych treści była najbardziej pożądana. Dodatkowo, biorąc pod uwagę ówczesne realia, istotny wpływ na funkcjonowanie części urządzeń miały uwarunkowania infrastrukturalne – stabilny  dostęp do internetu, szczególnie poza największymi ośrodkami miejskimi, nie zawsze był oczywisty, co w praktyce mogło ograniczać dostępność niektórych usług systemu.

Zintegrowany System Informacji Turystycznej Województwa Pomorskiego – Rozkład Jazdy KOLEO

Oprócz zmian technologicznych i sprzętowych, równolegle w latach 2016-2020 coraz wyraźniej upowszechniał się pionowy format video, znany dzisiaj m.in. z mediów społecznościowych. Zmiana w sposobie konsumpcji treści wizualnych idealnie korespondowała z konstrukcją infomatów z pionowo zorientowanymi ekranami.  Tak prezentowane materiały mogły nawiązywać formą do treści oglądanych na urządzeniach mobilnych, dodatkowo pozostając czytelnymi i atrakcyjnymi w przestrzeni miejskiej. W nowe standardy aktywnie włączali się partnerzy projektu, którzy coraz częściej przygotowywali własne materiały do emisji. Jednocześnie  obserwowany spadek interakcji użytkowników z urządzeniami potwierdzał, że zaczynały one pełnić rolę ekranów miejskich, wyświetlających komunikaty kontekstowe związane z ich lokalizacją.

Zintegrowany System Informacji Turystycznej Województwa Pomorskiego – POGODA IMGW

Rok 2020 okazał się dla całego systemu infomatów momentem przełomowym. Wprowadzone ograniczenia sanitarne w związku w pandemią COVId-19, w tym zalecenia aby unikać dotykania wspólnych powierzchni w przestrzeni publicznej, pogłębiły tendencje spadkowe w zakresie interakcji z urządzeniami. Infomaty naturalnie przeszły w tryb pasywnej prezentacji treści, a z czasem w nowych realiach dalsze utrzymywanie pełnej funkcjonalności, w wielu lokalizacjach, przestało być uzasadnione.

Obecnie, z perspektywy czasu, analizując funkcjonowanie sieci infomatów jako zintegrowanego systemu informacji dostępnej w całym regionie, widać, że wdrożenie takiego rozwiązania odpowiadało na  realne potrzeby użytkowników, a urządzenia skutecznie wypełniały lukę informacyjną w okresie ograniczonego dostępu do internetu. Dodatkowo projekt pokazał, jak ważne przy realizacji zadań, bazujących na rozwiązaniach cyfrowych, są elastyczność i gotowość do modyfikacji pierwotnych założeń.

Zintegrowany System Informacji Turystycznej Województwa Pomorskiego – Stężyca CEPR

Dzisiaj, po kilkunastu latach działania systemu nadal aktualne pozostają kwestie dostępu do informacji w przestrzeni publicznej, który w praktyce wciąż bywa uzależniony od jakości połączenia internetowego, zwłaszcza poza dużymi ośrodkami miejskimi. Komunikowanie określonych treści w sposób czytelny, kontekstowy i osadzony w konkretnym miejscu wciąż może odgrywać istotną rolę. Rozbudowane systemy powiadomień w telefonach komórkowych, w tym oficjalne komunikaty instytucji publicznych, w wielu obszarach doskonale spełniają swoją rolę. Jednocześnie realia lat 20  XXI wieku pokazują jednoznacznie, że w świecie nieustannego przepływu informacji, funkcjonujemy praktycznie nieprzerwanie w otoczeniu ekranów – od smartfonów i komputerów, przez urządzenia samoobsługowe, po systemy multimedialne w samochodach – ilość docierających treści bywa często chaotyczna i nieuporządkowania.

W tym kontekście warto zostawić otwartą perspektywę dla rozwiązań wykorzystujących wspólne przestrzenie jako jeden z kanałów komunikacji. Przemyślane i wartościowe treści wyświetlane na publicznych ekranach, niezależnie od ich formy, skali czy zastosowanej technologii – mogą wciąż pełnić rolę wiarygodnych nośników informacji.  Doświadczenie wyniesione z wdrożenia systemu infomatów pokazuje, że odpowiednio zaprojektowane treści udostępniane w przestrzeni publicznej, mogą porządkować przekaz i budować zaufanie uzupełniając pozostałe media komunikacji cyfrowej.

Zintegrowany System Informacji Turystycznej Województwa Pomorskiego – Bytów