22 września obchodzimy Europejski Dzień Bez Samochodu. To dobry moment, aby spojrzeć nie tylko na sam samochód, ale szerzej. Najnowsze dane Urzędu Statystycznego w Gdańsku pokazują m.in., że sama dostępność infrastruktury i środków transportu nie przesądza jeszcze o naszych codziennych wyborach.
Europejski Dzień Bez Samochodu obchodzony jest 22 września i zamyka Europejski Tydzień Mobilności, organizowany co roku od 16 do 22 września. Inicjatywa Komisji Europejskiej promuje transport publiczny, ruch pieszy, rowerowy oraz inne sposoby przemieszczania się, które mogą stanowić alternatywę dla codziennego korzystania z samochodu.
Korzenie akcji sięgają lat 90. XX wieku. W 1998 r. we Francji zorganizowano ogólnokrajową akcję „En ville sans ma voiture!” – „W mieście bez mojego samochodu”. W 2000 r. podobne wydarzenia objęły już wiele państw Unii Europejskiej. Dwa lata później rozpoczął się Europejski Tydzień Mobilności, a dzień bez samochodu stał się jego stałym finałem.
Dzień Bez Samochodu nie oznacza, że samochód przestaje być potrzebny. Chodzi raczej o zwrócenie uwagi i sprawdzenie, w ilu codziennych podróżach można go zastąpić transportem publicznym, rowerem lub dojściem pieszo. W przypadku Województwa Pomorskiego warto przy tym spojrzeć na liczby.
W 2025 r. rower, z wyłączeniem rowerów dziecięcych, znajdował się w 53,3% gospodarstw domowych w województwie pomorskim. W całej Polsce było to 63,7%.
22 września Europejski Dzień bez Samochodu
Podobna, choć znacznie mniejsza różnica dotyczy samochodów osobowych. W Pomorskiem samochód osobowy posiadało 70,7% gospodarstw domowych, wobec 74,2% w Polsce. W obu przypadkach województwo pomorskie znajduje się zatem poniżej wartości ogólnopolskiej.
W 2025 r. wyprodukowano w Polsce 909,4 tys. rowerów. W 2024 r. było ich 1044,9 tys., a w 2022 r. – 1337 tys. Produkcja w ciągu roku zmalała więc o około 13%, a w porównaniu z 2022 r. – o około 32%.
Największą grupę stanowiły w 2025 r. rowery turystyczne i miejskie – 56,7% produkcji. Rowery górskie odpowiadały za 15,6%, a pozostałe typy za 27,7%.
Na koniec 2025 r. długość dróg dla rowerów w województwie pomorskim wynosiła 1853 km. Jeszcze w 2020 r. było ich 1479 km. W ciągu pięciu lat sieć zwiększyła się więc o 374 km, czyli o ponad 25%. Tylko pomiędzy 2024 a 2025 r. przybyły kolejne 34 km. Dane GUS pokazują stały wzrost długości tej infrastruktury.
22 września Europejski Dzień bez Samochodu
Dzień Bez Samochodu to nie tylko rower. Drugą podstawową alternatywą dla indywidualnego transportu samochodowego jest komunikacja publiczna.
W 2025 r. naziemna komunikacja miejska w województwie pomorskim przewiozła 290,2 mln pasażerów. Rok wcześniej było ich 294,5 mln, co oznacza niewielki spadek – o około 1,5%. W dłuższej perspektywie zmiana jest jednak znacznie większa. W 2020 r. z komunikacji miejskiej skorzystało 192,5 mln pasażerów. W ciągu pięciu lat liczba przewozów wzrosła więc o blisko 98 mln, czyli ponad 50%.
Pomorskie przewozy stanowiły w 2025 r. 8,7% wszystkich przewozów pasażerów naziemną komunikacją miejską w Polsce.
Cały raport jest tutaj – https://gdansk.stat.gov.pl/infografiki/22-wrzesnia-europejski-dzien-bez-samochodu,28,11.html
